نقش جهانگیر یاسی در حفاظت و مرمت مجموعه طبیعی- تاریخی بیشاپور

مطالعات، پژوهش‌ها و کاوش‌های باستان‌شناسی در مجموعه شهر تاریخی بیشاپور از قرن ۱۹ میلادی آغاز گشته و محققین از کشورهای انگلیس و فرانسه و در ادامه نیز ایرانی‌ها در این شهر فعالیت داشته‌اند. جیمز موریه، باکینگهام، بارون دوبد، دیوید تابلوت رایس، جرالدریتلینگر، اوژن فلاندن، پاسکال کوست، ‌گیریشمن، ژرژسال و... و آثار و بناهای آن را مورد پژوهش و کاوش قرار داده‌اند.

محمدخلیل(رضا) محمودی، کارشناس ارشد باستان‌شناسی و مدیر داخلی مجموعه میراث جهانی بیشاپور در یادادشتی نوشت: از باستان‌شناسان، کاوشگران و پژوهشگران ایرانی نیز علی اکبر سرفراز، جهانگیر یاسی، محمد مهریار، نوروززاده چگینی، مصیب‌امیری و  رضا نووروزی و دیگر اساتید و شخصیت‌های علمی فعالیت‌های چشمگیری را در شهر تاریخی بیشاپور انجام داده‌اند.

در سال ۱۳۴۵ وزارت فرهنگ به ۲ وزارتخانه آموزش و پرورش و فرهنگ و هنر تقسیم می‌شود. از همان ابتدای تأسیس، وزارت فرهنگ و هنر تصمیم گرفت که نقشه باستانی ایران تهیه و مشخص شود، این برنامه به مدت ۳۰ سال پیش‌بینی شده بودبنا به این تصمیم هر سال در فصول تابستان و زمستان، باستان‌شناسان ایرانی به استان‌های مختلف ایران برای بررسی و تحقیق باستان‌شناسی اعزام و برای آشکار شدن بقیه آثار در نقاط مشهور مانند تخت جمشید، بیشاپور، تپه هگمتانه، حفاری‌های باستان‌شناسی ادامه پیدا کرد.  

جهانگیر یاسی از شخصیت‌های علمی رشته باستان‌شناسی و از پیشگامان این علم در ایران محسوب می‌شود.

او به همراه شخصیت‌های علمی از جمله محمود کردوانی، ایرج مافی، علی اکبر سرفراز، منوچهرایمانی و سیف الله کامبخش فرد شش چهره سرشناس و از لیسانسه‌های باستان‌شناسی در سال ۱۳۳۷ است که به موزه ملی ایران فرستاده شدند تا کار ساماندهی‌اشیای این موزه را آغاز کنند.

بررسی باستان‌شناسی استان ساحلی، نخستین فعالیت علمی  باستان‌شناسان ایرانی در هرمزگان محسوب می‌شود که به سرپرستی  جهانگیر یاسی و سه نفر دیگر بین سال‌های ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۶ با هدف بررسی جزایر خلیج فارس و دریای عمان و بررسی مناطق خشکی بصورت پراکنده انجام شد.

جهانگیر یاسی در زمستان ۱۳۵۰ در خلال بررسی‌های باستان‌شناسی استان ساحلی هرمزگان از جزایز ابوموسی و تنب بزرگ بازدید و موفق به شناسایی تعدادی حلقه چاه آب شیرین و اسکله کوچک قدیمی در ابوموسی و تعدادی حلقه چاه آب شیرین، فانوس دریایی، قبرستان قدیمی و پراکندگی آثار سفالی در تنب بزرگ شد.

یافته‌های جهانگیر یاسی نخستین گزارش از آثار تاریخی این دو جزیره است. جهاگیر یاسی در تابستان ۱۳۴۷، اولین کاوش باستان‌شناسی استان چهار محال و بختیاری را در تپه اسکندری هفشجان مربوط به دوره نوسنگی تا عیلامی با وجود سفالینه‌های پیش از تاریخ تا تاریخی و ابزار سنگی را انجام داد. در زمستان ۱۳۴۷ خورشیدی علی اکبر سرفراز به مدت سه ماه با گروه خود مشغول حفاری در شهر تاریخی بیشاپور شد که قسمتی از آثار اسلامی و دیوار و حصار شهر بیشاپور و ساختمان جنبی حصار از زیر خاک بیرون آمد از زمستان ۱۳۴۸ تا اخر بهار ۱۳۴۹ تقریباً به مدت شش ماه، جهانگیر یاسی با همکاری پنج نفر باستان‌شناس، یک مهندس و سه نفر کارگر ماهر، بیش از ۲۵۰ نفر کارگر مشغول ادامه حفاری شدند که منتج به کشف آثار دوره‌ی اسلامی و آثار شاخص ساسانی، دیواری به طول ۲۴۰ متر و حصار ساسانی با برج‌های دفاعی و خندق آن و پدیدار شدن ساختمان‌های خارجی حصار شدند.
 

انتهای پیام/

کد خبر 1405032702478
دبیر مرضیه امیری

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha